Geschiedenis

Zeer waarschijnlijk is het gilde in de 13de eeuw ontstaan als een broeder-gemeenschap die godsdienstig en beschermend van aard was. Het hoofddoel was toen het verzorgen en opluisteren van uitvaarten en H.H.Missen en de uitdeling aan de armen.

In het rechterlijkarchief is door Jean Koenen een acte ontdekt uit 1444 waarin een erfenis aan het Gilde Sancta Barbara te Oirschot wordt beschreven. De kaart dateert uit 1491. In documenten betreffende de kapittels van Hilvarenbeek, St. Oedenrode en Oirschot worden een tweetal Barbara-beneficies beschreven gedateerd op 23 januari 1491. Vanaf 1491 schiet het gilde met de voetboog, toen zeker een aanval/verdedigingswapen, later meer als een sportwapen gebruikt. Op de gilde-trom van 1810 is de voetboog duidelijk afgebeeld.

In de 18de eeuw floreert het gilde maar in de 19de eeuw is er zwakte. In 1890 stelt men orde op zaken en telt het gilde 9 leden. In 1900 zijn er 20 leden en wordt een regelement opgesteld. Men schiet met het geweer. In 1913 heeft het gilde een keizer: Godefri Vriens. In 1934 beschrijft J.A. Jolles in zijn boek: “Schuttersgilden en Schutterijen van Noordbrabant” het gilde als zeer verarmd en gebrek aan belangstelling. Er zijn nog 15 leden. In 1939 is het gilde niet meer actief. De gilde attributen worden door een tweetal gilde broeders zorgvuldig bewaard.

20 juni 1951 wordt het gilde nieuw leven in geblazen. De gildebroeders Arn, de Jong en J. v.d. Pol overhandigen de bewaarde gilde attributen maar worden geen gildebroeders. Vanaf deze tijd bloeit het gilde. Er wordt geschoten met de kruisboog op wip. Het gilde kent nu ook een standaard-rijder, tamboers en vendelliers. Het gilde organiseert een aantal gildefeesten en met de 3 andere Oirschotse gilden in 1980 het Landjuweel.

In 1974 wordt mevrouw L.L.M. Rijcken-Mulder geinstalleerd als Beschermvrouwe. Van 1977 tot 2013 had het gilde een keizer P. Bogmans. Hij droeg de sjerp van de keizer Godefri Vriens uit 1913. In 1994 is de rijke geschiedenis van het gilde door de toenmalige Hoofdman / Archivaris Jaques van de Ven in zijn boek: UIT DE CASSE VAN GILDE SANCTA BARBARA OIRSCHOT op uitzonderlijke wijze vastgelegd. 4 december 1998 wordt de Nieuwe Kaart notarieel vastgelegd. Vele gildebroeders realiseren in het eerste decennium van de 21ste eeuw een prachtig gilde-onderkomen: “DE HOGE BOCHT“ in de gildetuin.